تعريف سبک زندگي :
«سبک زندگي»پديده جوان و نوظهوري است که کمتر از نيم قرن از عمر آن نمي گذرد. دوم، ورود هر يک از روش ها و تکنولوژي هاي فوق تغييرات بنياديني در زندگي، احساس، تفکر، شيوه زيست و فرهنگ انسان امروزي به وجود آورده و مي آورد. آن چيزهائى که متن زندگى ما را تشکيل ميدهند؛ همان سبک زندگى است. و به عبارتي مي توان گفت شامل مجموعه رفتارها و الگوهاي کنش هر فرد که معطوف به ابعاد هنجاري ومعنايي زندگي اجتماعي مي باشد اطلاق مي شود و نشان دهنده کم و کيف نظام باورها و کنش هاي فرد است.و برماهيت و محتواي خاص تعاملات و کنش هاي اشخاص در هر جامعه دلالت دارد و مبين اغراض، نيات، معاني و تفاسير فرد در جريان عمل روزمره و زندگي روزانه است.
«مفهوم سبک زندگي از زمره مفاهيمي است که درحوزه جامعه شناسي و مطالعات فرهنگي براي بيان پاره اي واقعيت هاي فرهنگي آن را مطرح و به کار مي برند و دامنه به کارگيري آن در رسانه هم رواج زيادي يافته است .
چيستي و ماهيت سبک زندگي
واژه «سبک زندگي» مقسمي است براي اقسام و انواع سبک هاي مختلفي از زندگي با رويکرد هاي متفاوت، مانند سبک زندگي اسلامي، غربي، شرقي و يا سبک زندگي در روانشناسي، جامعهشناسي و... . در مجموع آنچه از مفهوم سبک زندگي معمولاً در نوشتار، گفتار، رسانه ها و به ويژه در فضاي مجازي و اينترنت به تصوير کشيده ميشود، بيشتر ناظر به همان جلوه هاي بيروني و خارجي حيات و تمدن غربي ازقبيل مد، دکوراسيون، الگوي مصرف و مفاهيمي از اين قبيل ميباشد.
معادل واژه «سبک» در زبان عربي تعبير «اسلوب» و در زبان انگليسي «style» است. عبارت «سبک زندگي» در شکل نوين آن اولين بار توسط «آلفرد آدلر» در روانشناسي در سال 1929 ميلادي ابداع شد. اين عبارت به منظور توصيف ويژگي هاي زندگي آدميان مورد بهرهبرداري قرار گرفت. در کتاب هاي لغت انگليسي، اين واژه در معاني کم و بيش مشابهي به کار برده شده است: «سبک هاي زندگي مجموعهاي از طرز تلقيها، ارزشها، شيوههاي رفتار، حالتها و سليقهها در هر چيزي را در بر ميگيرد. موسيقي عامه، تلويزيون، آگهيها، همه و همه، تصورها و تصويرهايي بالقوه از سبک زندگي فراهم ميکنند.»«روش نوعي زندگي فرد، گروه يا فرهنگ را سبک زندگي گويند.»«روشي که يک فرد يا گروهي از مردم براساس آن کار و زندگي ميکنند: يک زندگي سالم و راحت، بخش سبک زندگي مجله (= بخشي از آن که با لباس ها، فرصت ها، عادات... ارتباط دارد)».
«سازمان بهداشت جهاني» سبک زندگي را اين گونه تعريف ميکند: «اصطلاح سبک زندگي به روش زندگي مردم و بازتابي کامل از ارزشهاي اجتماعي، طرز برخورد و فعاليت ها اشاره دارد. همچنين ترکيبي از الگوهاي رفتاري و عادات فردي در سراسر زندگي (فعاليت بدني، تغذيه، اعتياد به الکل و دخانيات و...) است که در پي فرايند جامعهپذيري به وجود آمده است.»
سبک زندگي و هويت
سبک زندگي و هويت دو مقوله ملازم همديگر و پيوسته اند، اکنون صور نوين هويت اجتماعي مبتني بر سبک زندگي است و اين روش الگومند مصرف که با درک و ارزشگذاري کالاها همراه است ما را به ايجاد يک هويت جديد با تکيه بر مصرف مي رساند. زندگي هويتي امروز بخش قابل توجهي از تأثير خود را از افزايش نقش نمادها، نشان ها و گروه هاي کالايي که به توليد نشانه براي شخص مي پردازند، گرفته است. اعمال نفوذ سبک زندگي در انسان امروزي از او موجودي چند هويتي يا بي هويت ساخته است که بي توجهي به آن مي تواند هويت ملي و امنيت ملي را حتي با مشکل مواجه کند.
هويت را به معناي يکي شدن خود يا «يکي شدن خود با ديگران» و چيستي فرد تعريف مي کنند و هويت هر پديده اي همان ماهيت وجود اوست. همچنين گفته مي شود نشانه تمايز يک فرد با ديگران نيز از همان هويت سرچشمه مي گيرد.
در هويت است که انسان برنامه رسيدن به خود، ديگران و خدا را دنبال مي کند. بر اساس نظريه هويت، فرايند هويت يک سيستم کنترل است که مجموعه اي از هنجارها و ضدهنجارها را در فرد و جامعه به وجود مي آورد. هويت مجموعه معاني است که چگونه بودن را در خصوص نقش هاي اجتماعي به فرد القا مي کند و يا وضعيتي است که به فرد مي گويد او کيست و مجموعه معاني را براي فرد توليد مي کند که مرجع کيستي و چيستي او را تشکيل مي دهد.
هويت جمعي ما نيز نشأت گرفته از هويت هاي فردي است که مانند قطرات باران هويت دريا را شکل مي دهد، هويت جمعي را هويت ملي نيز مي گويند که داراي ابعادي شامل سرزمين، فرهنگ و زبان است. البته برخي نيز ابعاد هويت ملي را در هفت محور اجتماعي، تاريخي، جغرافيايي، سياسي، فرهنگي، مذهبي و زباني دسته بندي کرده اند.
اما جامع ترين هويت جمعي نزد مردم، هويت ملي ناميده مي شود که نوعي احساس پايبندي، دلبستگي و تعهد به اجتماع ملي است و جزئي از هويت فرد است.
هويت نيز اين قدرت را دارد که سبک زندگي را متحول کرده و آن را بر اساس خواسته خود تغيير دهد.در ادبيات جامعه شناسي از مفهوم سبک زندگي دو گونه مفهوم سازي متفاوت ارائه شده است که البته در اين دو نوع مفهوم سازي هيچ گونه تناسخي با رابطه آن و هويت مشاهده نمي شود؛ در معناي اول؛ سبک زندگي معرف ثروت و موقعيت اجتماعي افراد است و اغلب به عنوان شاخصي براي تعيين طبقه اجتماعي به کار مي رود. دوم سبک زندگي نه راهي براي تعيين طبقه اجتماعي، بلکه مفهومي است که فقط در متن تغييرات فرهنگي عصر مدرنيته و رشد فرهنگ مصرف گرايي معنا پيدا مي کند. در اين معنا تعريف سبک زندگي راهي براي تعريف ارزش ها، نگرش ها و رفتارهاي افراد است که با هويت آنان ارتباط مي يابد. در هر جامعه اي براي برنامه ريزي و مديريت ساختاري و زيربنايي ضروري است تا تصويري از وضعيت شيوه زندگي و رفتار مردم آن جامعه در دست باشد.
فرهنگ، حقيقت و هويت معنوي ملت هاست که ساختار کيفي زندگي يک ملت را مشخص مي کند؛ به گونه اي که زندگي کمّي و مادري او را تحت تأثير قرار مي دهد. در تعريف فرهنگ اسلامي گفته اند فرهنگ اسلامي مجموعه اي از اعتقادات و اصول اسلامي، آداب و رسوم، اخلاق و ارزش ها و قوانين است که از وحي سرچشمه گرفته شده است. در هر فرهنگ و جامعه اي، اصول خاصي به عنوان هنجار و فرهنگ آن ملت مطرح شده است که ممکن است در فرهنگ و جامعه اي ديگر ضدفرهنگ تلقي شود؛ اما در اين بين برخي از اصول فرهنگي جهان شمول هستند.
براي مثال، صداقت و احترام به پدر و مادر در تمامي فرهنگ ها بارها به عنوان ارزش ستايش شده است. در تمامي فرهنگ ها طلاق امري نامطلوب در نظر گرفته مي شود. طلاق، چه در نگرش هاي اسلامي و چه در نگرش هاي غربي، امري تهديدکننده براي ثبات رواني جامعه در نظر گرفته مي شود.
برچسب: مقايسه سبك زندگي اسلامي و غربي,مقایسه سبک زندگی اسلامی و غربی,مقایسه سبک زندگی ایرانی اسلامی و غربی,
نویسنده: یونا رستمی